Rezerwat Ciechostowice

Rezerwat Przyrody Ciechostowice – rezerwat leśny w południowej części Garbu Gieleniowskiego. Administracyjne znajduje się w gminie Bliżyn, w powiecie skarżyskim, w województwie świętokrzyskim. Został utworzony w 1953 roku i aktualnie zajmuje powierzchnię 7,72 ha. Celem utworzenia rezerwatu było zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych fragmentu lasu mieszanego ze znaczną domieszką endemicznego modrzewia polskiego.

Rezerwat znajduje się na obszarze naturalnego występowania modrzewia polskiego, jodły, buka, cisa, świerka pospolitego oraz lip drobnolistnej i szerokolistnej. W pierwszej połowie XIX wieku modrzew polski stanowił intensywne zainteresowanie w kręgu polskich botaników i leśników. Główny obszar występowania tego gatunku w Polsce do dnia dzisiejszego znajduje się na terenach okolic Majdowa.

Modrzewie należą, podobnie jak nasze pozostałe pospolite drzewa iglaste, do rodziny sosnowatych, podrodziny modrzewiowych. Różnią się od innych drzew z rodziny sosnowatych, a także pozostałych naszych gatunków iglastych tym, że zrzucają igły na zimę. Jesienią igły przebarwiają się na jasny, żółtobrązowy kolor. W ciechostowickich lasach mieszanych, w których występują modrzewie robi się bardziej kolorowo, a i wolno stojące drzewa są wówczas bardzo piękne. Wiosną modrzewie wyróżniają się barwą jasnozieloną, seledynową. Latem zachowują żywo zieloną barwę igieł.

Wszystkie modrzewie są drzewami, o charakterystycznym pokroju z nieregularnie rozmieszczonymi konarami, rozłożonym prawie poziomo. Zasięg rodzaju obejmuje strefę klimatu chłodnego na półkuli północnej, poszczególne gatunki występują w Europie, Azji i Ameryce, niektóre osiągają koło podbiegunowe na północy lub Himalaje na południu. W Polsce występują dwa modrzewie, które dawniej uznawane były jako dwa gatunki, obecnie zaś mają rangę podgatunków w obrębie jednego gatunku – modrzewia europejskiego Larix decidua. Na zróżnicowanie naszych modrzewi pierwszy zwrócił uwagę M. Raciborski pod koniec ubiegłego wieku, lecz nie nadał nazwy wyróżnionemu przez siebie modrzewiowi polskiemu, u którego zauważył cechy zbliżające go do modrzewia syberyjskiego. Dopiero Z. Wóycicki w 1912 roku nazwał modrzewie rosnące na Górze Chełmowej w Górach Świętokrzyskich, za zgodą Raciborskiego, Larix polonica Racib.

Rok później W. Szafer podał diagnozę gatunkową tego taksonu oraz wskazał różnice w stosunku do pokrewnych modrzewi europejskiego i syberyjskiego. Takie ujęcie w systematyce zostało przyjęte w 1919 roku w l tomie fundamentalnego, XV-tomowego dzieła „Flora polska”, zredagowanego przez Raciborskiego i Szafera. Również w powojennym wydaniu najpopularniejszej książki z kluczami i opisami do rozpoznawania roślin „Rośliny Polskie” W. Szafera, S. Kulczyńskiego i B. Pawłowskiego z 1953 roku, nasze modrzewie przedstawiono jako dwa gatunki. Dlatego przez wiele lat oba modrzewie były omawiane w innych publikacjach jako odrębne gatunki. Dopiero ostatnio w wyniku rozwoju badań i ujednolicania nazewnictwa z innymi krajami, oraz w najnowszych podręcznikach dendrologii nasze modrzewie figurują jakoLarix decidua subsp. decidua czyli modrzew europejski typowy, oraz Larix decidua subsp. polonica, czyli modrzew europejski polski.

Drewno modrzewiowe jest bardzo cenne. Wartość tego drewna wynika przede wszystkim z jego wyjątkowej trwałości, oraz właściwości fizykochemicznych, którymi modrzewie przewyższają wszystkie inne nasze drzewa iglaste. Zawiera ono żywicę, jest podzielone na wąską, jasnobrązową biel i szeroką czerwonobrązową twardziel. Słoje przyrostów rocznych dobrze widoczne na wszystkich przekrojach, promienie drzewne natomiast niewidoczne gołym okiem. Na zalety tego drewna zwrócono uwagę już w starożytności polecając je szczególnie do budowy mostów. W Średniowieczu drewno modrzewi, odznaczające się dużą trwałością i odpornością na paczenie, stosowano do specjalnego wyrobu desek przeznaczonych do malowania obrazów.

W rezerwacie Ciechostowice stwierdzono występowanie tylko 106 gatunków roślin naczyniowych (łącznie z gatunkami synantropijnymi) i 52 gatunki mszaków. Ukształtowały się tu zbiorowiska leśne o charakterystycznym składzie i strukturze. Siedlisko leśne zaliczone zostało do lasu mieszanego wyżynnego. Obecnie drzewostany mieszane zbudowane są z: jodły pospolitej z udziałem sosny zwyczajnej, modrzewia europejskiego polskiego oraz dębu bezszypułkowego. Rzadziej występuje buk zwyczajny, świerk pospolity), jarząb pospolity. Pozostałe gatunki drzew występują nielicznie, a z krzewów pojawia się kruszyna pospolita i bez koralowy.

Pokrycie runa jest ubogie, jeśli chodzi o liczbę występujących gatunków roślin. Warstwa ta jest słabo zróżnicowana zależnie od warunków świetlnych i wilgotnościowych. Przeważają tu gatunki borowe a głównie borówka czarna , oraz konwalijka dwulistna, orlica pospolita, trzcinnik leśny, jeżyna gruczołowata. Wysoką stałość występowania a niewielki udział ilościowy mają ponadto: siódmaczek leśny, nerecznica szerokolistna i szczawik zajęczy. Warstwę mszystą budują głównie płonnik strojny i rokietnik pospolity. Ze świata grzybów możemy znaleźć: borowiki, maślaki, koźlarze, kurki, muchomory, huby.

Przez rezerwat przebiega znakowany na niebiesko Szlak im. Stanisława Malanowicza oraz znakowany na zielono szlak turystyczny Przysucha – Mroczków, Zapowiedź.

Wędrówki powiązane z obiektem REZERWAT CIECHOSTOWICE: