Wiosenna wędrówka po Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim. Z Przełęczy Przysłop ruszamy głównym grzbietem Międzygórza w kierunku słowackiej miejscowości Skalité. Na początek zdobywamy Kikulę – najwyższy szczyt grzbietu, z którego roztacza się szeroka panorama Beskidu Żywiecko-Orawskiego...
Region: Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie
Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie – mezoregion fizycznogeograficzny na pograniczu polsko-czesko-słowackim. Od zachodu sąsiaduje z Beskidem Morawsko-Śląskim, od północy sąsiaduje z Beskidem Śląskim, od wschodu sąsiaduje z Beskidem Żywiecko-Orawskim a pod południa z Beskidem Żywiecko-Kysuckim. Wydzielony jako mezoregion z indeksem 513.55 w ramach regionalizacji fizycznogeograficznej Polski z 2018 roku.
Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie stanowi wyraźne obniżenie terenu położone pomiędzy otaczającymi je pasmami Beskidu Morawsko-Śląskiego, Beskidu Śląskiego, Beskidu Żywiecko-Orawskiego i Beskidu Żywiecko-Kysuckiego. Jest to mezoregion położony w obrębie Beskidów Zachodnich, o rzeźbie górskiej, w którym występują zarówno krajobrazy pogórzy, jak i gór średnich regla dolnego. Wśród przeważających typów genetycznych rzeźby znajdują się grzbiety górskie, spłaszczenia szczytowe, szczyty kopulaste, wciosy, osuwiska i podcięcia erozyjne.
Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie należy do fliszowych Karpat Zewnętrznych. Jego budowę geologiczną tworzą przede wszystkim osadowe skały fliszowe, reprezentowane przez kilka kompleksów stratygraficznych. Do najważniejszych należą górne warstwy istebniańskie, piaskowce ciężkowickie, warstwy hieroglifowe oraz czerwone i zielone łupki pstre. Wśród utworów przypowierzchniowych szczególnie istotne są gruboławicowe piaskowce i zlepieńce, którym towarzyszą łupki oraz wkładki piaskowców cienkoławicowych.
Górne warstwy istebniańskie reprezentowane są przez gruboławicowe piaskowce i zlepieńce oraz łupki z wkładkami piaskowców cienkoławicowych. Obok nich występują piaskowce ciężkowickie oraz bardziej zróżnicowane litologicznie warstwy hieroglifowe, zbudowane z łupków i cienkoławicowych piaskowców. Uzupełnieniem profilu są czerwone i zielone łupki pstre. Naprzemienne występowanie skał o różnej odporności na wietrzenie i erozję ma istotne znaczenie dla rozwoju rzeźby terenu.
Pod względem tektonicznym Międzygórze znajduje się w obrębie Karpat Zewnętrznych, w strefie związanej z czołem nasunięcia serii magurskiej. Jego odrębność morfologiczna wiąże się zarówno z budową geologiczną, jak i ze stosunkowo małą odpornością skał w porównaniu z otaczającymi pasmami. W wyniku długotrwałych procesów erozyjnych i denudacyjnych rozwinęło się tu wyraźne obniżenie o charakterze wysokich pogórzy i niskich gór.
Zróżnicowana odporność skał fliszowych wpłynęła również na rozwój form rzeźby. Bardziej odporne piaskowce mogą tworzyć wyżej położone grzbiety i kulminacje, natomiast mniej odporne kompleksy łupkowo-piaskowcowe są łatwiej rozcinane i denudowane. W mezoregionie występują dlatego grzbiety górskie, spłaszczenia szczytowe i szczyty kopulaste, a także wciosy, podcięcia erozyjne i liczne osuwiska. Budowa fliszowa sprzyja również występowaniu ruchów masowych na stokach.
Na obszarze Międzygórza Jabłonkowsko-Koniakowskiego dominują gleby brunatne kwaśne, wytworzone głównie ze skał osadowych zwartych o spoiwie niewęglanowym. Występują również mady pyłowe, gliniaste i ilaste, związane przede wszystkim z dolinami rzek i potoków, a także gleby wytworzone ze skał osadowych o spoiwie węglanowym oraz gleby płowe powstałe z utworów lessowatych. Gleby brunatne kwaśne są szczególnie charakterystyczne dla stoków i powierzchni o dobrym odpływie wód, natomiast mady występują w obniżeniach dolinnych. Pod względem przydatności rolniczej gleby brunatne kwaśne Międzygórza są najczęściej zaliczane do kompleksu owsiano-ziemniaczanego górskiego.
Roślinność Międzygórza Jabłonkowsko-Koniakowskiego jest charakterystyczna dla niższych partii Beskidów Zachodnich i pozostaje silnie przekształcona w wyniku działalności człowieka. Naturalną roślinność leśną stanowiły przede wszystkim dolnoreglowe bory świerkowo-jodłowe oraz buczyna karpacka. Współcześnie naturalne zbiorowiska zostały jednak w znacznej mierze zastąpione przez wtórne świerczyny. W lasach występują przede wszystkim świerk pospolity, buk zwyczajny i jodła pospolita, a także m.in. jawor i inne gatunki liściaste.
Istotnym elementem krajobrazu są również łąki i pastwiska, które zajmują stosunkowo dużą powierzchnię w porównaniu z innymi regionami beskidzkimi. Są to w dużej mierze zbiorowiska półnaturalne, utrzymywane dzięki koszeniu i wypasowi. W dolinach rzek i potoków występują zbiorowiska roślinności nadrzecznej, w tym olszyny górskie. Wyższe partie mezoregionu są bardziej zalesione, natomiast niższe i łagodniejsze tereny zajmują przede wszystkim użytki zielone, pola uprawne i obszary zabudowane. Ze względu na wysokości sięgające maksymalnie 895 m n.p.m. roślinność Międzygórza obejmuje głównie piętro pogórza i dolnego regla.
Najwyższym szczytem Międzygórza Jabłonkowsko-Koniakowskiego jest Ochodzita – 895 m n.p.m.
Wędrówki po Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim: