Wirtualny spacer po wzgórzach wokół Sobolowa na Pogórzu Wiśnickim. Część pierwszą wędrówki rozpoczynamy w centrum Sobolowa na parkingu, z którego podchodzimy pod drewniany Kościół pw. Wszystkich Świętych pochodzący z końca XVI w. Następnie szlakiem spacerowym niebieskim podchodzimy na rozległe wzniesienie w miejscowości Buczyna, z którego roztacza się obszerny widok na Beskid Wyspowy i na Beskid Makowski. Ze wzniesienia schodzimy do Grabiny, gdzie odwiedzamy pomnik upamiętniający pacyfikację tej miejscowości w 1944 r. Stąd podchodzimy na wzniesienie, skąd również roztaczają się pięknie widoki w kierunku południowym. Kierując się na wschód dochodzimy do widokowej miejscowości Nieprześnia, z której schodzimy do doliny potoku Polanka. Tu kończy się pierwsza część wędrówki.


Wirtualna wędrówka: Spacer po wzgórzach wokół Sobolowa – część 1, Polska
Trasa: Sobolów, parking (260 m n.p.m.; 49.908623, 20.339502) – Buczyna, kolonia Zalesie (215 m n.p.m.; 49.912372, 20.328137) – Pomnik upamiętniający pacyfikację Grabiny w 1944 r. (235 m n.p.m.; 49.921360, 20.352902) – Grabina, Wiejski Dom Kultury (315 m n.p.m.; 49.927540, 20.358031) – Nieprześnia przystanek (230 m n.p.m.; 49.911896, 20.368738)
Oznaczenie: szlak spacerowy niebieski
Długość: około 9,4 km
Czas przejścia: około 2:20 h
Suma podejść: 264 m
Suma zejść: 295 m

00:00:29 Sobolów, parking
00:01:33 Kościół pw. Wszystkich Świętych w Sobolowie
00:02:00 Kaplica Ogrójec
00:06:52 Cmentarz parafialny
00:12:15 Kapliczka
00:13:37 Potok Polanka
00:15:10 Buczyna
00:15:44 Kolonia Zalesie
00:28:12 Kolonia Musonka
00:33:31 Kolonia Ostręgowiec
00:43:36 Kolonia Podbrowar
01:02:36 Potok
01:03:41 Grabina
01:07:17 Pomnik upamiętniający pacyfikację Grabiny w 1944 r.
01:19:24 Grabina, Wiejski Dom Kultury
01:24:07 Kolonia Bukowina
01:25:48 Dąbrowica
01:26:30 Kapliczka
01:31:21 Nieprześnia
01:49:01 Dworek w Nieprześni z 1934 r.
01:51:38 Potok
01:53:47 Kapliczka
01:58:57 Nieprześnia przystanek

Wzgórza wokół Sobolowa – pasmo wzgórz na Pogórzu Wiśnickim w okolicach miejscowości Sobolów. Tworzą je przede wszystkim skały fliszowe płaszczowiny śląskiej – naprzemienne warstwy piaskowców, łupków, mułowców i iłowców, które powstały w środowisku głębokomorskim, a następnie zostały sfałdowane i przemieszczone podczas formowania Karpat.

Szczególnie ważne dla okolic Sobolowa są piaskowce istebniańskie, występujące w grubych ławicach, miejscami o miąższości kilku metrów. Są one stosunkowo odporne na wietrzenie i erozję, dlatego tworzą szkielet wielu lokalnych grzbietów i wzniesień. W Sobolowie eksploatowano je w kamieniołomach jako kamień budowlany i drogowy.

Obecny układ wzgórz jest związany zarówno z budową fałdową i uskokową, jak i z różną odpornością poszczególnych skał. Grube, odporne ławice piaskowców zachowują się w krajobrazie jako grzbiety, natomiast mniej odporne łupki są łatwiej erodowane, co sprzyja powstawaniu obniżeń i dolin. W rezultacie przebieg wielu wzgórz odzwierciedla przebieg oraz nachylenie warstw skalnych.

Na powierzchni starsze skały fliszowe są miejscami przykryte zwietrzeliną, glinami i lokalnie lessem, a dna dolin wypełniają młodsze osady rzeczne. Przykładem formy związanej z osadami lessowymi jest wąwóz w rejonie cmentarza w Sobolowie. Pokrywy powierzchniowe maskują więc miejscami właściwe podłoże skalne.

Istotną rolę w kształtowaniu stoków odgrywają również procesy osuwiskowe. Szczególnie podatne są obszary, w których występują łupki, ponieważ po nasiąknięciu wodą ich wytrzymałość spada. Dlatego współczesny krajobraz Sobolowa jest rezultatem współdziałania budowy fliszowej, tektoniki, odporności poszczególnych skał oraz długotrwałej erozji i ruchów masowych.

Wzgórza wokół Sobolowa mają charakterystyczny pagórkowaty krajobraz Pogórza Wiśnickiego. Występują tu zaokrąglone grzbiety i strome, miejscami głęboko rozcięte doliny potoków. Wzniesienia są na ogół użytkowane rolniczo, a pola, łąki i zabudowa przeplatają się z niewielkimi kompleksami leśnymi. Duże znaczenie dla wyglądu krajobrazu ma również mozaikowy układ stoków, dolin i zadrzewień.

Lasy zajmują przede wszystkim bardziej strome i trudniejsze do uprawy partie wzgórz. Są to głównie lasy mieszane, w których występują buk, jodła i świerk, a także dąb, grab, jawor i inne gatunki liściaste. W miejscach bardziej przekształconych przez gospodarkę leśną spotyka się również drzewostany z przewagą gatunków iglastych.

Naturalna roślinność tego obszaru należy do piętra pogórza, charakterystycznego dla Karpat Zachodnich. W dolinach potoków i na wilgotniejszych stanowiskach rozwijają się zbiorowiska łęgowe i wilgotne zarośla, natomiast na stokach i w lasach występują gatunki typowe dla lasów liściastych i mieszanych. Pola i łąki tworzą z lasami charakterystyczną dla Pogórza mozaikę krajobrazową.

W efekcie okolice Sobolowa mają krajobraz przejściowy między terenem rolniczym a górskim – łagodne, użytkowane rolniczo wierzchowiny sąsiadują z zalesionymi, bardziej stromymi stokami i głęboko wciętymi dolinami. Ta różnorodność rzeźby i roślinności jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech Pogórza Wiśnickiego.

Wokół Sobolowa wytyczona została trasa spacerowa licząca ok. 27 km, zaprojektowana przez Wojciecha Pałkę. Szlak prowadzi przez wiele miejsc odsłoniętych, widokowych, przez piękne polany a także przez bogate w grzyby i jagody lasy. Po drodze można zwiedzać ciekawe zakątki Sobolowskiej Parafii, m.in zabytkowy kościół znajdujący się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej, założenia dworsko-pałacowe, pomniki, miejsca pamięci, cmentarze z czasów I wojny.

Film zarejestrowany w dniu 15 lutego 2022 roku.